قالی کوه لرستان؛ نگین کمتر دیدهشدهی زاگرس
قالی کوه لرستان یا غالیه کوه یکی از بلندترین و پرچالشترین رشته کوههای زاگرس در استان لرستان است؛ که با وجود زیباییهای خیرهکنندهاش، هنوز آن طور که باید معرفی نشده.
این رشته کوه با ارتفاع 4082 متر از سطح دریا، همسایهی دیوار به دیوار اشترانکوه است و ترکیبی از قلههای مرتفع، غارهای باستانی، یخچال های طبیعی و بزرگترین دشت لاله واژگون جهان را در خود جای داده است.
اگر تا به امروز فقط اسم اشترانکوه به گوشتان خورده، وقتش رسیده که با همسایهی کمتر شناخته شدهاش هم آشنا بشوید. قالی کوه هرچند از نظر شهرت پشت اشترانکوه مانده، اما از نظر تنوع جاذبه ها دستکمی از آن ندارد؛ حتی در برخی موارد، مثل دشت لاله واژگونش، یک سر و گردن بالاتر است.
اگر به دنبال مقصدی بکر برای کوهنوردی هستید که هنوز شلوغ نشده، این مقاله راهنمای کامل شماست.
معرفی قالی کوه لرستان
قالی کوه در مرکز بخش بشارت زلقی شهرستان الیگودرز، در 80 کیلومتری جنوب غربی این شهر قرار دارد. این رشتهکوه از شمال غربی به سراب کیگوران، از شرق به روستای کیزان دره و دره دورک، و از جنوب شرقی به آبشار آب سفید محدود میشود.
یکی از سرشاخههای اصلی رود دز نیز از همین کوه سرچشمه میگیرد و همین موضوع نقش مهمی در تأمین آب منطقهی الیگودرز و شهرهای پاییندست دارد.
از نظر زمینشناسی، قالی کوه لرستان بخشی از چین خوردگیهای زاگرس مرکزی و به همراه اشترانکوه و زردکوه بختیاری، یکی از سه ستون اصلی این بخش از زاگرس محسوب میشود. ارتفاعات این منطقه در تمام طول سال میزبان برف و یخچالهای طبیعی هست که همین موضوع باعث شده قالیکوه یکی از مهمترین منابع آبی منطقه محسوب شود.
ویژگیهای کلیدی قالی کوه
- ارتفاع : 4082 متر از سطح دریا
- موقعیت : جنوب غربی شهرستان الیگودرز، استان لرستان
- نوع مسیر : صخرهای، درهای، یخچالی
- طول مسیر اصلی : حدود 24 کیلومتر (رفت و برگشت)
- درجه سختی : سخت تا حرفهای
جاذبههای قالی کوه لرستان
دشت لالهواژگون دالانی :
بزرگترین دشت لاله واژگون جهان در شمال این رشته کوه قرار دارد. ماه اردیبهشت تا اوایل ماه خرداد، این دشت پوشیده از گلهای قرمز و بنفش میشود و یکی از خاصترین مناظر طبیعت گردی ایران را میسازد. اگر اهل عکاسی طبیعت هستید، این دشت به تنهایی ارزش یک سفر جداگانه را دارد، حتی بدون صعود کامل به قله.
غار بزنوید
غاری باستانی که محل زندگی انسان های اولیه بوده. ابتدای غار حدود 6 متر فرو میرود و سپس تا عمق 420 متری ادامه پیدا میکند؛ که یکی از عمیقترین غارهای طبیعی منطقهی زاگرس میباشد. کاوشهای محدودی در این غار انجام شده و همچنان بخش زیادی از رازهای تاریخیش ناشناخته مانده.
دره دام و یخچال طبیعی
یکی از زیباترین دره های قالی کوه که نامش را از مسیر صعب العبور و حضور حیوانات وحشی مثل خرس گرفته. بزرگترین یخچال قالی کوه، با طولی چند کیلومتری، در همین دره قرار دارد و در نهایت به آبشار آب سفید ختم میشود. عبور از این دره نیاز به تجربه و آمادگی جسمانی بالایی دارد پس با آمادگی و تجربه کافی وارد شوید.
حیات وحش منطقه
قالی کوه از سال 1385 منطقهی شکار و صید ممنوع اعلام شده است. گونههای شاخصش شامل خرس قهوهای، پلنگ ایرانی، کل و بز کوهی، گرگ، کفتار و عقاب طلایی هستند.
تنوع پرندگان شکاری منطقه هم برای علاقهمندان به پرندهنگری جذاب است؛ عقاب طلایی، شاهین و کرکس از جمله گونههای قابل مشاهده در ارتفاعات بالاتر هستند.
مسیر صعود به قالیکوه
مسیر اصلی از روستای کیگوران در بخش زز و ماهرو آغاز میشود.
مشخصات :
- ارتفاع نقطه شروع : 2396 متر
- ارتفاع قله : 4082 متر از سطح دریا
- مسافت پیمایش : حدود 24.5 کیلومتر
- مدت زمان صعود : حدود 13 ساعت (2 روزه)
- مدت زمان بازگشت : حدود 7 ساعت
مسیر پیمایش از پایمزرعه شروع شده و با عبور از چال ریوا و چال خرسان، به خط الراس اصلی میرسد. نقاط تأمین آب در طول مسیر شامل چال خرسان، چشمه دره پل و چشمه مریم میباشد.
« اگر به کوهنوردی خطالراس علاقه دارید، پیشنهاد میکنیم مقالهی خط الرأس سفید کوه زاگرس را هم بخوانید که تجربهای مشابه از یه نقطهی دیگر زاگرس ارائه میدهد. »
از فراز قله قالیکوه، چشماندازی بینظیر و زیبا از قلههای اشترانکوه (کول جنون، گلگل و سنبران) در شمال غربی، قله کینو در شرق، و شاهانکوه در جنوب شرقی قابل مشاهده است.
بهترین فصل صعود به قالیکوه
بهترین زمان برای صعود، فصل بهار و اوایل تابستان است؛ زمانی که دشتهای اطراف پوشیده از گل های لاله واژگون میشود و هوا ملایمتر است.
فصل پاییز هم بهخاطر رنگهای خاصش گزینهی خوبی است، اما زمستان بهدلیل برف سنگین و یخچالهای فعال، فقط برای کوهنوردان بسیار حرفهای با تجهیزات مناسب است.
تجهیزات ضروری صعود
- کفش و لباس کوهنوردی مقاوم در برابر سرما
- طناب و تجهیزات فنی برای عبور از مسیرهای صخرهای
- آب و خوراک کافی برای 2 روز
- نقشه، قطبنما یا GPS
- کولهپشتی مناسب برای اتراق شبانه
جمعبندی
قالیکوه با وجود بلندی و جذابیتهای خیرهکنندهاش، هنوز مقصدی کمتر شناخته شده برای کوهنوردان است. کسی که به دنبال تجربهای دور از شلوغی، در دل طبیعت بکر زاگرس باشد، اینجا را دوست خواهد داشت.
خواهشمند است به دلیل بکر بودن این منطقه و زیبایی منحصر بفردش در زمان پیمایش یا صعود به حیوانات و طبیعت منطقه آسیب وارد ننمایید.